Wysiecza, stan. I, gm. Węgorzewo, pow. węgorzewski, woj. warmińsko-mazurskie

Wielokulturowa osada zlokalizowana jest na zachodnim brzegu niewielkiego, współcześnie zatorfionego zbiornika wodnego, ok. 550 m na E od skrzyżowania Węgorzewo – Sobiechy – Budry (w Krainie Węgorapy). Stanowisko zajmuje powierzchnię ok. 0,5 ha, na wysokości ok. 110–115,5 m n.p.m. Zostało odkryte w ramach badań AZP w 2005 r. (AZP 14-73/13).

Badania wykopaliskowe, zorganizowane przez IA UW i Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie przeprowadzono od 24 sierpnia do 4 września 2009 r. Wzięli w nich udział studenci IA UW.

W środkowej części stanowiska, na działce należącej do Marka Tomaszewicza z Wysieczy, założono dwa wykopy liniowe o łącznej powierzchni 54 m2.

Odsłonięto dolną partię wczesnośredniowiecznej warstwy kulturowej, z której pozyskano liczne fragmenty ceramiki, bryłki polepy, spieki metaliczne oraz próby węgli drzewnych. Wśród zabytków ceramicznych przeważały fragmenty naczyń obtaczanych, baniastych oraz o profilu S-kształtnym, z lekko wychylonymi na zewnątrz krawędziami, niekiedy profilowanymi. Występowały także naczynia z wygładzanymi szyjkami o różnej wysokości, także z wysokimi szyjkami cylindrycznymi o prosto ściętym wylewie. Wśród zdobień dominowały linie poziome, ryte od przejścia szyjki w brzusiec aż po dolną część brzuśca. Rzadsze były zdobienia wielokrotnymi liniami zygzakowatymi i falistymi, a także wykonywane stempelkami czterozębnymi oraz „szachownicowatymi”. Wstępna analiza cech makro- i mikromorfologicznych ceramiki obtaczanej z Wysieczy w porównaniu z typologią opracowaną dla pogranicza prusko-słowiańskiego, umożliwia jej osadzenie w fazach IIIa-IIIb wg Grążawskiego, co odpowiada okresowi druga połowa X w. – pierwsza połowa XII w., ze wskazaniem na starszą metrykę czasową. Na stanowisku odkryto również fragmenty naczyń ręcznie lepionych, m.in. z wylewami zdobionymi ornamentami palcowymi oraz o powierzchniach obmazywanych wiechciem, które najprawdopodobniej były użytkowane współcześnie z naczyniami obtaczanymi (analogiczną sytuację zaobserwowano w Kalu).  

Liczne spieki metaliczne, z dużą zawartością żelaza, które odkrywano w warstwie oranicy oraz w warstwie wczesnośredniowiecznej wskazują, iż jednym z podstawowych zajęć ówczesnych mieszkańców osady (o ile nie podstawowym) była metalurgia żelaza.

Pod wczesnośredniowieczną warstwą kulturową odkryto także starsze zabytki, które można datować na:

- neolit/wczesną epokę brązu (krąg kultur sznurowych),

 - późną epokę brązu/wczesną epokę żelaza (kultura kurhanów zachodniobałtyjskich oraz kultura ceramiki sztrychowanej?),

- okres wpływów rzymskich (kultura bogaczewska).

W trakcie badań częściowo odsłonięto obiekt – najprawdopodobniej relikty półziemianki, być może prostokątnej, z niewielkim paleniskiem wewnątrz. W części stropowej obiekt został zniszczony przez warstwę wczesnośredniowieczną. Analiza radiowęglowa węgli drzewnych ze spągu „półziemianki” przyniosła daty: 2590±50 BP (MKL-239) i 2550±50 BP (MKL-240). Pozwalają one łączyć odkryty obiekt z późnobrązową/wczesnożelazną fazą zasiedlenia stanowiska.

W sumie pozyskano blisko 2000 fragmentów naczyń ceramicznych, 1 „przęślikokształtny” ciężarek gliniany, 1 półfabrykat? bursztynowy, 1 klamrę żelazną oraz kilka nowożytnych przedmiotów żelaznych, 1 blaszkę ze stopu brązu, 28 spieków metalicznych, 12 zabytków krzemiennych (odłupki, rdzenie, wiór), 3 przepalone kości zwierzęce, liczne bryłki polepy oraz próby węgli drzewnych.

Szczegółowe wyniki badań ukażą się w tomie 2 „Studiów Węgorapskich”.

-----
Drukuj Wydrukuj tę stronę

VIDEO REPORTAŻE